Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής

Ιδρυτικός Δωρητής Εναλλακτικής Σκηνής  

Μεγάλος Χορηγός Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Οι Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής υπό τον τίτλο «Γένη και γενιές της ψαλτικής τέχνης σήμερα», σε καλλιτεχνική επιμέλεια του ερμηνευτή και θεολόγου Ζαχαρία Καρούνη, φέρνουν στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ τέσσερις μοναδικές συναυλίες που αναδεικνύουν την παράδοση της βυζαντινής μουσικής και τις σύγχρονες εκφράσεις της. Στις 21, 22, 23 και 24 Οκτωβρίου 2026, ιστορικές χορωδίες, διακεκριμένοι πρωτοψάλτες και νέες φωνές και γυναικεία ψαλτικά σύνολα παρουσιάζουν τον πλούτο μιας μουσικής κληρονομιάς που παραμένει ζωντανή και δημιουργικά παρούσα.

Κεντρικός άξονας του φεστιβάλ είναι η έννοια του «γένους», όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα μουσικά γένη της βυζαντινής θεωρίας, τις διαφορετικές ψαλτικές σχολές και παραδόσεις που διαμορφώθηκαν μέσα στους αιώνες, αλλά και τις σύγχρονες προσεγγίσεις της ψαλτικής. Κάθε ημέρα του φεστιβάλ οργανώνεται γύρω από έναν σημαντικό υμνολογικό και θεολογικό άξονα της εκκλησιαστικής λατρευτικής εμπειρίας. Οι τέσσερις συναυλίες, «Ύμνοι Χριστουγέννων» (21/10), «Ύμνοι της Θείας Λειτουργίας: Ύμνοι από την Παράκληση και τους Χαιρετισμούς στην Υπεραγία Θεοτόκο» (22/10), «Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης» (23/10) και «Ύμνοι της Αγρυπνίας» (24/10), συνθέτουν μια πολυφωνική εικόνα της ψαλτικής τέχνης σήμερα.

Το φεστιβάλ φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν νέο τόπο συνάντησης της Εναλλακτικής Σκηνής με τη ζώσα ελληνική μουσική παράδοση και να ανοίξει τη βυζαντινή μουσική σε ένα ευρύτερο σύγχρονο κοινό.

Αναλυτικά, το πρόγραμμα των Ημερών Βυζαντικής Μουσικής έχει διαμορφωθεί ως εξής:
♦ Ύμνοι Χριστουγέννων
21 Οκτωβρίου 2026 • Ώρα έναρξης: 20.30
Χορός ψαλτικής «ΚΛΕΙΔΑ» • Χοράρχης, μονωδία: Δημήτριος Γαλάνης
Μονοφωνάρης: Γρηγόριος Ζάρκος Άρχων Πρωτοψάλτης της Ι. Μ. Πειραιώς – Ι. Ν. Αγίας Τριάδας
Χορός ψαλτών «Οι Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης» • Χοράρχης: Αχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης
Γένη και γενιές της ψαλτικής τέχνης

Εισαγωγική ομιλία Αχιλλέας Γ. Χαλδαιάκης καθηγητής Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης, ΕΚΠΑ, πρώην Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής

Η πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στα Χριστούγεννα, τη «μητρόπολη των εορτών», σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Μέσα από ύμνους των Μεγάλων Ωρών, του Εσπερινού και του Όρθρου, η εκκλησιαστική υμνογραφία προσεγγίζει το μυστήριο της θείας Ενανθρωπήσεως. Οι χοροί των ιεροψαλτών θα αποδώσουν μέλη μεγάλων υμνογράφων και μελοποιών της βυζαντινής παράδοσης, όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Ρωμανός ο Μελωδός, ο Άγιος Ιωάννης ο Κουκουζέλης και ο Πέτρος Πελοποννήσιος, αναδεικνύοντας τον ποιητικό και μουσικό πλούτο της εορτής.

♦ Ύμνοι της Θείας Λειτουργίας
Ύμνοι από την Παράκληση και τους Χαιρετισμούς στην Υπεραγία Θεοτόκο
22 Οκτωβρίου 2026 • Ώρα έναρξης: 20.30
Γυναικείο Ψαλτικό Σύνολο «Ουράνισμα»
Βυζαντινή Χορωδία Γυναικών «Ψάλτριες» • Χοράρχις: Νεκταρία Καραντζή
Βυζαντινή Χορωδία Κοριτσιών «Νέκταρ»
Μονοφωνάρης Γεώργιος Ντόβολος Άρχων Μαΐστωρ Α.τ.Χ.Μ.Ε
«Αινούντες» • Χοράρχης Αναστάσιος Στέλλας

Εισαγωγή στη Θεία Λειτουργία
Εισαγωγική ομιλία π. Ευάγγελος Παπανικολάου θεολόγος, ιατρός, ιεραπόστολος Ι. Μ. Καμερούν

Στο επίκεντρο της δεύτερης ημέρας βρίσκεται η Θεία Λειτουργία, η καρδιά της ορθόδοξης λατρείας, εκεί όπου το εκκλησιαστικό σώμα ενώνεται «ἐν ἑνὶ στόματι καὶ μιᾷ καρδίᾳ», δοξολογώντας τον Τριαδικό Θεό και μετέχοντας στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας.

Ο Βυζαντινός Χορός «Αινούντες» θα αποδώσει μέλη της Θείας Λειτουργίας, αναδεικνύοντας τη βαθιά σύνδεση λόγου, μέλους και λατρευτικής πράξης. Παράλληλα, γυναικείοι χοροί θα ψάλουν ύμνους από τις ακολουθίες της Παράκλησης και των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

♦ Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης
23 Οκτωβρίου 2026 • Ώρα έναρξης: 20.30
Παιδική Χορωδία του Σχολείου Ψαλτικής • Μουσική διεύθυνση Κωνσταντίνος Μπουσδέκης
Χορωδία «Ἐν ψαλτηρίῳ» • Μουσική διεύθυνση Κωνσταντίνος Φωτόπουλος
Χορός του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως • Χοράρχης Καλλίστρατος Βλασίου Κοφόπουλος
Βυζαντινή Χορωδία Αθηνών, Χοράρχης Διονύσιος Θανασούλης
Το τροπάριο της Κασσιανής, θεολογική και υμνολογική προσέγγιση

Εισαγωγική ομιλία Ζαχαρίας Καρούνης ερμηνευτής – θεολόγος

Η τρίτη ημέρα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στην πλέον κατανυκτική αλλά και λαμπροφόρα περίοδο του λειτουργικού κύκλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας: τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού. Μέσα από τα τροπάρια των ημερών αυτών, η εκκλησιαστική υμνογραφία αποτυπώνει την πορεία προς «τὸ ἑκούσιον Πάθος» του Χριστού, τη Σταύρωση και τελικά το φως της Ανάστασης. Οι χοροί και οι μονοφωνάρηδες θα αποδώσουν ύμνους από τις ακολουθίες του Νυμφίου, των Αγίων Παθών, του Επιταφίου Θρήνου και της Αναστάσεως, αναδεικνύοντας τον θεολογικό, ποιητικό και μουσικό πλούτο της βυζαντινής ψαλτικής παράδοσης των ημερών της Μ. Εβδομάδας. 
H συναυλία αφιερώνεται στη μνήμη του αείμνηστου Πρωτοψάλτου και  Άρχοντος Υμνωδού της Μ.τ.Χ.Ε Γεωργίου Χατζηχρόνογλου.

♦ Ύμνοι της Αγρυπνίας
24 Οκτωβρίου 2026 • Ώρα έναρξης: 20.30
Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία «Λυκούργος Αγγελόπουλος» • Χοράρχης Γεώργιος Κωνσταντίνου
Μονοφωνάρηδες Αρχιμ. Χερουβείμ Τσίνογλου, Φώτιος Κετσετζής Άρχων Πρωτοψάλτης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, Βασίλειος Πρασσάς
Αγρυπνία. Προσέγγιση στην έννοιά της

Εισαγωγική ομιλία π. Χρυσοβαλάντης Θεοδώρου διδάκτωρ Λειτουργικής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, εφημέριος Ι. Μ. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Αγ. Στεφάνου Αττικής

Η τελευταία ημέρα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στο τελετουργικό και στην ατμόσφαιρα της αγιορείτικης αγρυπνίας, εκεί όπου η ψαλτική τέχνη συνδέεται άρρηκτα με τη νυχτερινή προσευχή, τη σιωπή και τη μυσταγωγική εμπειρία της λατρείας. Μέσα από ύμνους της Αγρυπνίας και το ιδιαίτερο αγιορείτικο ψαλτικό ύφος, αναδεικνύεται μια παράδοση βαθιά βιωματική και ασκητική, διαμορφωμένη επί αιώνες στις μονές του Αγίου Όρους. Οι χορωδιακές μελισματικές αναπτύξεις, σε συνδυασμό με τις καλοφωνικές ερμηνείες των μονοφωνάρηδων και τη συνεχή ροή της ψαλμωδίας, μεταφέρουν το κοινό στο πνευματικό κλίμα των αγιορείτικων νυχτερινών ακολουθιών, όπου η μουσική λειτουργεί ως προσευχή και εμπειρία συλλογικής κατάνυξης.