Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής

Ιδρυτικός Δωρητής Εναλλακτικής Σκηνής  

Μεγάλος Χορηγός Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Οι Ημέρες Βυζαντινής Μουσικής υπό τον τίτλο «Γένη και γενιές της ψαλτικής τέχνης σήμερα», σε καλλιτεχνική επιμέλεια του ερμηνευτή και θεολόγου Ζαχαρία Καρούνη, προτείνουν ένα τετραήμερο μουσικό και πολιτισμικό οδοιπορικό στον κόσμο της βυζαντινής μουσικής, αναδεικνύοντας τη ζώσα συνέχεια της ψαλτικής τέχνης και τις πολλαπλές εκφράσεις μιας παράδοσης που παραμένει δημιουργικά παρούσα έως σήμερα.

Κεντρικός άξονας του φεστιβάλ είναι η έννοια του «γένους», όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τα μουσικά γένη της βυζαντινής θεωρίας, τις διαφορετικές ψαλτικές σχολές και παραδόσεις που διαμορφώθηκαν μέσα στους αιώνες, αλλά και τις σύγχρονες προσεγγίσεις της ψαλτικής. Κάθε ημέρα του φεστιβάλ οργανώνεται γύρω από έναν σημαντικό υμνολογικό και θεολογικό άξονα της εκκλησιαστικής λατρευτικής εμπειρίας, ενώ στη σκηνή συναντώνται καταξιωμένοι πρωτοψάλτες, ιστορικοί χοροί, νέες φωνές και γυναικεία ψαλτικά σύνολα, συνθέτοντας μια πολυφωνική εικόνα της ψαλτικής τέχνης σήμερα. Το φεστιβάλ φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν νέο τόπο συνάντησης της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ με τη ζώσα ελληνική μουσική παράδοση και να ανοίξει τη βυζαντινή μουσική σε ένα ευρύτερο σύγχρονο κοινό.

♦ Ύμνοι Χριστουγέννων | 21 Οκτωβρίου 2026

Συμμετέχουν: Χορός Ψαλτικής «Κλείδα», Χοράρχης: Δημήτριος Γαλάνης, Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Αγίας Βαρβάρας Πατρών • Γρηγόριος Ζάρκος, Άρχων Πρωτοψάλτης της Ι. Μ. Πειραιώς – Ι. Ν. Αγίας Τριάδας • «Οι μαΐστορες της ψαλτικής τέχνης», Χοράρχης: Αχιλλέας Χαλδαιάκης, Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Αγίου Σπυρίδωνος, πολιούχου Πειραιώς | Εισαγωγική ομιλία από τον Αχιλλέα Χαλδαιάκη, καθηγητή Βυζαντινής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης, ΕΚΠΑ, πρώην Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής, με θέμα: «Γένη και γενιές της ψαλτικής τέχνης».

Η πρώτη ημέρα του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στα Χριστούγεννα, τη «μητρόπολη των εορτών», σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Μέσα από ύμνους των Μεγάλων Ωρών, του Εσπερινού και του Όρθρου, η εκκλησιαστική υμνογραφία προσεγγίζει το μυστήριο της θείας Ενανθρωπήσεως. Οι χοροί των ιεροψαλτών ερμηνεύουν έργα κορυφαίων υμνογράφων και μελοποιών της βυζαντινής παράδοσης, αναδεικνύοντας τον ποιητικό και μουσικό πλούτο της εορτής.

♦ Ύμνοι της Θείας Λειτουργίας – Ύμνοι από την Παράκληση και τους Χαιρετισμούς στην Υπεραγία Θεοτόκο | 22 Οκτωβρίου 2026

Συμμετέχουν: Γυναικείο ψαλτικό σύνολο του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ «Ουράνισμα», επιμέλεια – διδασκαλία: Γρηγόριος Αναστασίου, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΜΣ του ΕΚΠΑ • Γυναικεία Βυζαντινή Χορωδία «Ψάλτριες» και Βυζαντινή Χορωδία Κοριτσιών «Νέκταρ» του Πανελληνίου Συνδέσμου Ψαλτριών, χοράρχις: Νεκταρία Καραντζή • Γεώργιος Ντόβολος, Άρχων Μαΐστωρ Α.τ.Χ.Μ.Ε.| Εισαγωγική ομιλία από τον π. Ευάγγελο Παπανικολάου, θεολόγο, ιατρό, ιεραπόστολο Ι. Μ. Καμερούν, με θέμα: «Εισαγωγή στη Θεία Λειτουργία».

Στο επίκεντρο της δεύτερης ημέρας βρίσκεται η Θεία Λειτουργία, το κέντρο της ορθόδοξης λατρείας, εκεί όπου το εκκλησιαστικό σώμα ενώνεται «ἐν ἑνὶ στόματι καὶ μιᾷ καρδίᾳ», δοξολογώντας τον Τριαδικό Θεό και μετέχοντας στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Βυζαντινός χορός θα αποδώσει μέλη  της Θείας Λειτουργίας, αναδεικνύοντας τη βαθιά σύνδεση λόγου, μέλους και λατρευτικής πράξης. Παράλληλα, γυναικείοι χοροί θα ψάλουν ύμνους από τις ακολουθίες της Παράκλησης και των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο.

♦ Ύμνοι της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης | 23 Οκτωβρίου 2026

Συμμετέχουν: Χορωδία «Εν ψαλτηρίω», χοράρχης: Κωνσταντίνος Φωτόπουλος, Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Αγίου Κοσμά του Αιτωλού Αμαρουσίου • Χορός του εν Αθήναις Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως, χοράρχης: Καλλίστρατος Κοφόπουλος, Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Αγίου Ελευθερίου Πειραιώς • Βυζαντινή Χορωδία Αθηνών, χοράρχης: Γεώργιος Χατζηχρόνογλου, Άρχων Υμνωδός Μ.τ.Χ.Ε., Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Φανερωμένης Χολαργού | Εισαγωγική ομιλία από τον Ζαχαρία Καρούνη, ερμηνευτή – θεολόγο, με θέμα: «Το τροπάριο της Κασσιανής, θεολογική και υμνολογική προσέγγιση».

Η τρίτη ημέρα φωτίζει την πλέον κατανυκτική αλλά και λαμπροφόρα περίοδο του λειτουργικού κύκλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας: τη Μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Χριστού. Μέσα από τα τροπάρια των ημερών αυτών, η εκκλησιαστική υμνογραφία αποτυπώνει την πορεία προς «τὸ ἑκούσιον Πάθος» του Χριστού, τη Σταύρωση και τελικά το φως της Ανάστασης. Οι χοροί και οι μονοφωνάρηδες θα αποδώσουν ύμνους από τις ακολουθίες του Νυμφίου, των Αγίων Παθών, του Επιταφίου Θρήνου και της Αναστάσεως, αναδεικνύοντας τον θεολογικό, ποιητικό και μουσικό πλούτο της βυζαντινής ψαλτικής παράδοσης.

♦ Ύμνοι της Αγρυπνίας | 24 Οκτωβρίου 2026

Συμμετέχουν: Φώτιος Κετσετζής, Άρχων Πρωτοψάλτης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής • Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία «Λυκούργος Αγγελόπουλος» – Κέντρο Μελετών, χοράρχης: Γεώργιος Κωνσταντίνου • Μονοφωνάρηδες: Αρχιμ. Χερουβείμ Τσίνογλου, Βασίλειος Πρασσάς | Εισαγωγική ομιλία από τον π. Χρυσοβαλάντη Θεοδώρου, διδάκτορα Λειτουργικής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ, εφημέριο Ι. Μ. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Αγ. Στεφάνου Αττικής, με θέμα: «Αγρυπνία. Προσέγγιση στην έννοιά της».

Το Φεστιβάλ ολοκληρώνεται με μια βραδιά αφιερωμένη στο τελετουργικό και την ατμόσφαιρα της αγιορείτικης αγρυπνίας, εκεί όπου η ψαλτική τέχνη συνδέεται άρρηκτα με τη νυχτερινή προσευχή, τη σιωπή και τη μυσταγωγική εμπειρία της λατρείας. Μέσα από ύμνους της Αγρυπνίας και το ιδιαίτερο αγιορείτικο ψαλτικό ύφος, αναδεικνύεται μια παράδοση βαθιά βιωματική και ασκητική, διαμορφωμένη επί αιώνες στις μονές του Αγίου Όρους. Οι χορωδιακές μελισματικές αναπτύξεις, σε συνδυασμό με τις καλοφωνικές ερμηνείες των μονοφωνάρηδων και τη συνεχή ροή της ψαλμωδίας, μεταφέρουν το κοινό στο πνευματικό κλίμα των αγιορείτικων νυχτερινών ακολουθιών, όπου η μουσική λειτουργεί ως προσευχή και εμπειρία συλλογικής κατάνυξης.