Οθέλλος

Μέγας Δωρητής ΕΛΣ

 Χορηγός παράστασης

O Οθέλλος του Βέρντι στην αξεπέραστη παραγωγή με την υπογραφή του Ρόμπερτ Ουίλσον επιστρέφει στην Εθνική Λυρική Σκηνή τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2027 για οκτώ παραστάσεις. Η αναβίωση αυτής της μοναδικής παραγωγής, που απέσπασε εξαιρετικά θετικές εντυπώσεις το 2022 όταν πρωτοπαρουσιάστηκε στην ΕΛΣ, αποτελεί έναν ύστατο φόρο τιμής στον κορυφαίο δημιουργό, ο οποίος άφησε πίσω του μια κληρονομιά που επαναπροσδιόρισε τη γλώσσα της όπερας. Η όπερα, που βασίζεται στο σαιξπηρικό αριστούργημα, ξεδιπλώνεται μέσα από μια σκηνοθετική πρόταση υψηλής αισθητικής και έντονης εσωτερικότητας, υπογεγραμμένη από έναν σπουδαίο δημιουργό, ο οποίος ανατρέπει τους κανόνες της αφήγησης, δίνοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στο φως, τον χρόνο και την κίνηση, δημιουργώντας μια σκηνική εμπειρία που λειτουργεί ταυτόχρονα ως μουσικό και εικαστικό γεγονός.

Το αριστούργημα του Βέρντι, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1887 στη Σκάλα του Μιλάνου, αποτελεί μια από τις πιο ώριμες και δραματικά συμπυκνωμένες δημιουργίες του συνθέτη. Με υποδειγματική οικονομία εκφραστικών μέσων, ο Βέρντι σκιαγραφεί ένα συγκλονιστικό ψυχογράφημα του ήρωα, αποτυπώνοντας τον ηρωισμό, τη ζήλια και την καταστροφή, ενώ παράλληλα διαμορφώνει ένα μουσικό σύμπαν όπου η εξωτερική δράση και ο εσωτερικός κόσμος των ηρώων συνυφαίνονται αδιάρρηκτα.

Στο επίκεντρο της τραγωδίας, ένας άνθρωπος που υπήρξε ανίκητος στο πεδίο της μάχης αποδεικνύεται ανυπεράσπιστος απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό. Ο Οθέλλος, παγιδευμένος ανάμεσα στην αγάπη και την ανασφάλεια, μετατρέπεται σταδιακά από ήρωας σε θύμα μιας εσωτερικής καταιγίδας. Δίπλα του, η Δυσδαιμόνα ενσαρκώνει την αγνότητα που δεν μπορεί να επιβιώσει μέσα στην καχυποψία, ενώ ο Ιάγος κινεί αόρατα τα νήματα, ως μια σκιά που τρέφεται από την ανθρώπινη αδυναμία.

Στην ανάγνωση του Ουίλσον, ο Οθέλλος είναι ένας «ξένος» σε μια διαρκή εσωτερική σύγκρουση. Ο σκηνοθέτης, μέσα από το απόλυτα αναγνωρίσιμο ύφος του, έδωσε τον πρώτο λόγο στη μουσική, δημιουργώντας εικόνες που θυμίζουν ζωντανούς πίνακες. Όπως σημείωνε ο ίδιος, λίγο πριν την πρώτη παρουσίαση του έργου το 2019 στο Πασχαλινό Φεστιβάλ του Μπάντεν-Μπάντεν: «Ο Οθέλλος πραγματεύεται ένα ζήτημα: Πώς είναι να είναι κανείς ξένος; Μια σύγκρουση που σίγουρα είναι σύγχρονη αλλά και κλασική. Και τέτοιες κλασικές συγκρούσεις τις βρίσκει κανείς σε όλη τη λογοτεχνία, σε όλη την ανθρώπινη ιστορία. Μπορεί κανείς να πει ότι είναι σύγχρονη, αλλά θα έλεγα καλύτερα ότι είναι γεμάτη από χρόνο. Δεν είναι διαχρονική, αλλά γεμάτη από χρόνο. Μπορούμε να ανατρέξουμε στον 16ο ή τον 19ο αιώνα ή μπορεί να είμαστε και στον 21ο, κι ακόμα θα βλέπουμε να υπάρχουν οι ίδιες γνωστές συγκρούσεις».