Όπερα της βαλίτσας με δωρέα από το Ίδρυμα Σταύρος ΝιάρχοςΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ "ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ", ΑΛΙΜΟΣ

Βόλφγκανγκ Αμαντέ Μότσαρτ

Ντον Τζοβάννι

O Nτον Τζοβάννι με μια ματιά

Ο συνθέτης / Οι περισσότεροι αισθανόμαστε μεγάλη οικειότητα με τον Μότσαρτ, ίσως επειδή σε πρώτο επίπεδο αρκετές συνθέσεις του ηχούν ευχάριστα. Ωστόσο, οι παρεξηγήσεις -που έχουν αποκτήσει ισχύ κοινών τόπων- έχουν πλάσει μια εικόνα αρκετά διαφορετική από την πραγματικότητα. Ήδη από τον 19ο αιώνα, στο πλαίσιο αγιοποίησης του συνθέτη, ξεκίνησαν παραποιήσεις που αλλοίωσαν ακόμα και το όνομά του.  Έτσι υιοθετήθηκε το πομπώδες Αμαντέους, που ο ίδιος χρησιμοποιούσε σπάνια και μόνο αστειευόμενος, αντί του Αμαντέ (Αmadé) ή του Αμαντέο (Amadeo), με τα οποία υπέγραφε συνήθως. Μέχρι τις μέρες μας οι στρεβλώσεις διαιωνίζονται μέσα από δημοφιλείς αναγνώσεις, π.χ. κινηματογραφικές ταινίες. Σήμερα πλέον δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Μότσαρτ υπήρξε ένας διανοούμενος, μια από τις σημαντικότερες, τις πιο ανήσυχες και ενδιαφέρουσες προσωπικότητες της εποχής του: ήταν χαρισματικός, ευαίσθητος, με υψηλά ιδανικά. Η σύγχρονη μουσικολογική έρευνα προσθέτει καθημερινά ψηφίδες σε ένα πορτρέτο στο οποίο διαρκώς αποκαλύπτονται νέες, όλο και πιο συναρπαστικές όψεις.        

Το έργο / Ο Ντον Τζοβάννι έχει δύο πράξεις. Το ποιητικό κείμενο του Λορέντσο ντα Πόντε βασίστηκε σε προγενέστερο του Τζοβάννι Μπερτάτι για την όπερα του Τζουζέππε Γκατσανίγκα Ντον Τζοβάννι ή Ο πέτρινος συνδαιτυμόνας, που πρωτοπαρουσιάστηκε στη Βενετία το 1787. Η υπόθεση αφορά τις ερωτικές περιπέτειες του ακόλαστου Ισπανού ευγενούς Ντον Τζοβάννι. Σε μια από αυτές αποπειράται να βιάσει την Ντόννα Άννα. Προσπαθώντας να διαφύγει, σκοτώνει τον πατέρα της. Τότε αυτός έρχεται να πάρει εκδίκηση από τον κόσμο των νεκρών. Καθώς ο Ντον Τζοβάννι δεν μετανοεί για όσα έχει πράξει, οδηγείται στην Κόλαση. Η όπερα ολοκληρώνεται με το αυτονόητο για την εποχή ηθικό δίδαγμα.

Πρεμιέρες / Ο Ντον Τζοβάννι ακούστηκε για πρώτη φορά στην Πράγα στις 29 Οκτωβρίου 1787. Για τη βιεννέζικη πρεμιέρα (7 Μαΐου 1788) ο Μότσαρτ προσάρμοσε την παρτιτούρα στους νέους τραγουδιστές, συνέθεσε επιπροσθέτως ορισμένα μουσικά μέρη και αφαίρεσε άλλα. Σήμερα η όπερα δίδεται συνήθως σε μορφή που συνδυάζει τις δύο εκδοχές.
Η Εθνική Λυρική Σκηνή περιέλαβε τον Ντον Τζοβάννι στο ρεπερτόριό της στις 20 Μαρτίου 1962, η μουσική διεύθυνση της παράστασης ήταν του Αντίοχου Ευαγγελάτου. Η εκδοχή που παρουσιάζεται στην παράσταση της «Όπερας της βαλίτσας» είναι συντομευμένη.
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΚΟΡΥΦΗ ΣΕΛΙΔΑΣ